Alle tv-aanbieders vergelijken en bestellen
Ben Woldring
Vragen? De helpdesk is momenteel gesloten.
Wij zitten straks vanaf 9.00 uur weer voor u klaar!
Vergelijk en kies de beste deal

KPN en kabelaars vechten, maar waar is de derde hond?

In internetland maken DSL-providers zich op voor een kleine aardverschuiving. KPN investeert fors in een nieuwe basisnetwerk, met als gevolg dat concurrerende DSL-netwerkeigenaren mee moeten met KPN's nieuwe net. Er blijven eigenlijk maar twee netwerken over: xDSL en kabel. Maar als twee honden vechten om een been, waar is dan de derde die met het been heen gaat?

Wat is er aan de hand? ADSL-concurrenten van KPN maken zich grote zorgen. KPN wil de komende jaren namelijk miljarden investeren in nieuwe infrastructuur: ALL IP  gedoopt. Alle verbindingen tot aan de 28.000 straatkasten moeten met glasvezels worden aangesloten en het aantal nummercentrales wordt teruggeschroefd van 1.300 tot 200. Alle verbindingen moeten IP-gebaseerd worden, wat downloadsnelheden van tientallen tot honderden megabits per seconden mogelijk maakt. Anders gezegd: tot aan de straatkasten is heel Nederland aangesloten op ongekend snel internet.

Vooruitgang der techniek heet dat bij KPN. De concurrenten zien echter - letterlijk - de fundamenten onder hun bedrijfsvoering weggeslagen worden. Afgelopen jaren investeerden ze veel in eigen netwerken, wat tot lagere prijzen voor klanten leidt. Maar ALL IP verzet de paaltjes rondom het speelveld. Zie het als de beslissing van de Nederlandse Spoorwegen om op smallere sporen te gaan rijden. Treinbedrijven NoordNed/Arriva en Syntus zouden alle onderstellen van hun treinen moeten vernieuwen. In het geval van de ADSL-aanbieders weten ze niet of de grote investeringen eigen ADSL-netwerken überhaupt ooit het geld waard kunnen zijn. En bovendien: waarom nog investeren in eigen netwerk, in een product waarbij klanten zo trouw zijn als de zon in Nederland op een natte najaarsdag?

In juni 2006 publiceerden verscheidene directe en indirecte concurrenten van KPN hun zorgen en bezwaren tegen dit zogeheten ALL IP-netwerk van KPN bij toezichthouder Opta. Niemand wil vooruitgang tegenhouden, maar men spreekt wel duidelijk zijn zorgen uit over de dominante positie die KPN (weer) dreigt te krijgen in telecomland. Sommigen vrezen hernieuwde monopoliepraktijken. De Opta luisterde en publiceerde begin oktober 2006 zijn positie tegenover All IP.

De toezichthouder verbiedt ALL IP niet, maar stelt dat concurrenten van KPN minstens hun investeringen terugverdiend moeten hebben alvorens ze gebruik gaan maken van het nieuwe KPN-net of alternatieve telecominfrastructuren gaan gebruiken. De DSL-aanbieders lijken terug bij af te zijn. Afgelopen jaren hebben ze hard gezwoegd om een eigen netwerk en/of klantenkring op te bouwen en nu moeten ze van vooraf aan beginnen op een nieuwe infrastructuur. Het doekje voor het bloeden is, dat ze er in ieder geval geen direct financieel verlies mee leiden.

Nederlandse ISP's hebben maar weinig keuze. Als ALL IP realiteit is, bestaan er in Nederland nog maar twee grote infrastructuren in Nederlandse huishoudens: xDSL en de kabel. Of anders gezegd: KPN en de afnemers op diens net (waaronder 'concurrerende' DSL-aanbieders) en Essent/Casema als grootste kabelbedrijf, gevolgd door UPC.

Gevreesd wordt, dat dit duale aanbod weinig prijsconcurrentie toestaat. Als KPN aan de ene kant en de kabelbedrijven aan de andere kant tot een soort prijsevenwicht komen, ontstaat er een situatie met stabiele marktprijzen voor toegang tot IP-producten als televisie, internet en telefonie. Nog geen 10 jaar geleden was ADSL voor de grote massa amper te betalen totdat Versatel zich als prijsvechter opwierp. Gevolg: KPN, gevolgd door de kabelbedrijven, verlaagde de prijzen voor breedband aanzienlijk. Het goedkoopste DSL-pakketje gaat op dit moment voor 5 euro per maand over de toonbank.

Het spreekwoord zegt: 'Als twee honden vechten om een been, gaat er de derde mee heen'. Maar welke derde is er, naast KPN en de kabelbedrijven?
 
Sommigen zien Wimax als wezenlijk alternatief. Deze vorm van draadloze breedbandige communicatie is echter nog zo nieuw, dat er amper gecertificeerde hardware voor bestaat. Laat staan dat er providers zijn die er hun bedrijfsvoering op baseren. En dan zijn er nog de lokale glasvezelinitiatieven. Particuliere organisaties, veelal zonder achtergrond in de telecomindustrie, leggen lokale glasvezelnetwerken aan waarmee razendsnel internet mogelijk is, maar ook HDTV, telefonie en andere nieuwe digitale diensten. Hierbij is echter bij lange na nog geen sprake van landelijke dekking, waardoor ze niet als reeele concurrenten zijn te zien.

Een derde vechtende hond bestaat niet, hooguit een paar puppies. En hoe zit het met het been waar om gevochten wordt? In de discussies over KPN's nieuwe net wordt amper gesproken over 'het bevochten been': de klant.

Zestig procent van de Nederlandse huishoudens heeft toegang tot breedbandig internet. De meeste consumenten kennen hun provider echter maar van twee kanten: de rekeningen die maandelijks in de bus vallen en de reclames op tv en in kranten die vertellen dat de ISP een van de goedkoopste van Nederland is. Dit somt ook direct op hoe providers zich van elkaar onderscheiden: niet.
 
In geen van de reclame-uitingen wordt verteld waarom de klant juist voor díe provider moet kiezen. Waarin onderscheiden ze zich echt van de anderen?

Amerikaanse internetbedrijven als Google, Yahoo en Microsoft weten als geen ander hoe ze klanten aan zich moeten binden. Dat doen ze met gelikte, eenvoudig te gebruiken diensten die beter of vollediger zijn dan die van de concurrentie. Providers zouden ervoor kunnen kiezen zich niet met eigen netwerken en lage prijzen van andere te onderscheiden, maar juist met gespecialiseerde diensten.

De eerste provider die zich profileert als 'game ISP' met lage latency, publieke en private game servers, online wedstrijden en geraffineerde communicatiediensten voor de gamers mag vermoedelijk rekenen op een grote, trouwe aanhang. Of men kiest ervoor zich te profileren als DE provider voor het MKB. Er bestaan goede gratis online varianten op Microsoft Office, ondermeer Docs & Spreadsheet van Google. Providers die dat combineren met goedkope opslag op servers, toegankelijk via WiFi, GSM/UMTS en online agenda- en vergadertoepassingen kunnen gericht een grote doelgroep aanspreken. Klanten zullen voor extra kwaliteitsdiensten zelfs een paar euro extra in de maand willen betalen. Planet Internet, ter illustratie, claimt in 2005 meer liedjes te hebben verkocht dan Apple iTunes. Gezegd moet worden dat die muziek eigenlijk werd weggeven als onderdeel van het abonnement. Maar de eerste provider die zich opwerpt als  de entertainmentleverancier moet nog verschijnen.

Onduidelijkheid over zijn positionering kan Xs4all niet verweten worden. De KPN-dochter staat voor alom aanwezige internettoegang en veiligheid. Klanten betalen iets meer dan gemiddeld, maar hebben allemaal toegang tot inbelinternet, 1 uur gratis WiFi bij KPN Hotspots en technische krentjes als: een SIP-server, een Webdav-disk, open source chat op een Jabber-server en een streaming server.
 
En @Home probeert, met Zizone.tv, sinds kort de koppeling te leggen tussen digitale televisie en via het web ingezonden home video's, een soort zelfbedruipende 'Funniest Home Videos'. KPN gaat vermoedelijk hetzelfde doen met Mine en Shoobidoo. Van nu slecht opgetuigde Shoobidoo is een nieuwe versie in de maak.

KPN nam afgelopen maanden verscheidene providers over, onder wie Tiscali (dat een eigen netwerk had), HCCnet, Speedlinq, Enertel en Demon Internet. Het valt te betwijfelen of KPN die providers echt nodig heeft om te overleven. Het lijkt erop dat de concurrentie simpelweg weggekocht werd. Daarnaast bouwt het bedrijf een sterke positie op in narrowcasting (reclametelevisieschermen in winkels), de ICT-sector voor de zorg en de mobiele sector (via Telfort en diens vele MVNO-klanten). En op het gebied van digitale televisie heeft KPN ook een concurrerende uitgangspositie, met Digitenne/Nozema. Als Vodafone zou besluiten digitale video via de ether op mobieltjes te gaan bieden, DVB-H, kan het telecombedrijf bij niemand anders terecht dan zijn grootste concurrent. Wellicht zou Opta zich dieper willen buigen over de optelsom van sterke marktposities.

Providers van buiten de KPN-stal kunnen achteruit kijken en constateren dat ze geen landelijk dekkend eigen netwerk bouwden, of vooruit kijken wat de 'Terug bij Af'-plek op het monopoliebord hen kan brengen. Ze kunnen erop wachten totdat de derde hond uit het gezegde zich aandient of zich richten op het vetmesten van het been waar uiteindelijk om gestreden wordt.

Erwin Boogert, 8 oktober 2006

Erwin Boogert is journalist bij verscheidene technologiepublicaties en schrijft deze column op persoonlijke titel

Gepubliceerd: woensdag 25 oktober 2006
Geactualiseerd: donderdag 25 juni 2020

Dit nieuwsbericht is ouder dan een jaar. Je kunt daarom niet meer reageren.

Laatste nieuws

Vergelijk en kies de beste deal

Op Digitelevisie.nl vergelijken we gratis alle digitale tv pakketten en providers. Geef aan wat je belangrijk vindt, wij zetten dat op een rijtje. Dan kun jij gemakkelijk een keuze maken.